Marcin Baran
Urodzony w 1963 w Krakowie. Poeta, krytyk literacki, dziennikarz. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Współzałożyciel kwartalnika „bruLion” (1986); do 1990 jeden z jego redaktorów. Był dziennikarzem redakcji kulturalnych Radia Kraków, Radia Mariackiego i TVP, członkiem redakcji „Dekady Literackiej”. Jego prace krytyczne ukazywały się w „Gazecie Wyborczej”, „Tygodniku Powszechnym”, „Res Publice”, „Ex Librisie” i „Życiu”.
Debiutował w 1990 tomem wierszy „Pomieszanie”. Dotychczas opublikował 11 książek poetyckich: „Pomieszanie” (1990), „Sosnowiec jest jak kobieta” (1992), „Sprzeczne fragmenty” (1996), „Zabiegi miłosne” (1996; nominacja do nagrody Nike w 1997), „Tanero” (1998), „Prozak liryczny” (1999), „Bóg raczy wiedzieć” (2000), „Gnijąca wisienka i inne wcielenia” (2003), „Niemal całkowita utrata płynności” (2012; Wrocławska Nagroda Poetycka Silesius 2013 za najlepszą poetycką książkę roku), „Darń” (2024) i „Pełna morfologia” (2026). Ukazały się trzy wybory jego wierszy: „Destylat” (2001), „Mistyka i zmysły” (2008) i „Mniej, więcej, wszystko” (2011) oraz wiersze „Zebrane” (2013).
Jest autorem książeczek dla najmłodszych czytelników z serii „Czytam sobie”.
Razem z Marcinem Sendeckim i Marcinem Świetlickim zredagował antologię „Długie pożegnanie. Tribute to Chandler” (1997), złożoną z wierszy poświęconych pamięci Raymonda Chandlera i jego twórczości, oraz antologię „Żegnaj, laleczko. Wiersze noir” (2010).
W roku 2004 nakładem amerykańskiego wydawnictwa Zephyr Press ukazała się w jego wyborze i we współpracy z Anną Skucińską oraz Elżbietą Wójcie-Leese dwujęzyczna, angielsko-polska antologia zatytułowana „Carnivorous Boy, Carnivorous Bird”. Książka ta gromadzi wiersze 24 polskich poetów urodzonych pomiędzy rokiem 1958 a 1969.
W roku 2019 ukazał się poemat „Koniec wakacji” napisany wspólnie przez Marcina Barana i Marcina Sendeckiego.
Jego wiersze były tłumaczone na język angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, rosyjski, czeski, portugalski, bułgarski, słowacki, słoweński i rumuński.
W latach 2000–2004 był dziennikarzem tygodnika „Przekrój”. Następnie pracował w Instytucie Książki w Krakowie, gdzie zajmował się promocją literatury i czytelnictwa. Prowadził jako redaktor naczelny miesięcznik nowości kulturalnych „ARTE”. Od roku 2007 do 2011 – zastępca redaktora naczelnego „Dziennika Polskiego”, największej gazety regionalnej w Małopolsce.
Współorganizator (od roku 1996 do roku 2004) wszystkich edycji Festiwalu Warszawa Pisarzy. Pomysłodawca Festiwalu Kryminału. W latach 2012–2019 dyrektor programowy Bruno Schulz. Festiwal we Wrocławiu.
Od roku 2013 kieruje Wydawnictwem Muzeum Krakowa.
Mieszka w Krakowie.
Fot. Artur Szlosarek